Delfland Jaargang 28, nr. 3, september 2019

Inhoudsopgave

Van het Bestuur en de redactie
Berichten uit de afdeling
– Agenda afdelingsbijeenkomsten
– Bijeenkomsten van anderen
– Ledenbestand
Bestuursmededelingen
– Knipper gezocht
– In Memoriam voor ons NGV lid Hans Kortleve
Afdelings PR-functionaris gezocht
Inloopspreekuur voorouderonderzoek
Afdelingsledenvergadering
– Agenda
– Concept verslag afdelingsledenvergadering van 09-05-2019 2419
Genealogische hoek
– Energietransitie bij houtdraaierij Wolff te Delft 2422 Wetens(w)aardigheden
– Diploma kwijt? Geen paniek! ‘De mol’ vindt ze (bijna) allemaal terug 2425
– Dubbele achternamen (3) – Een dubbele naam is nog altijd mogelijk. 2425 –
Over Nieuwsbladen die in en over Delft verschijnen 2426
Stadsarchief Delft en Delpher
Algemene informatie
Boekennieuws
– Van Groteschulte naar Grootscholten 2428
Archiefnieuws
– Haags Gemeentearchief 429
– Delfts Stadsarchief trekt de wijken in 2430
Cursusnieuws
– Cursus Oud-schrift of paleografie 430
– Informatieavond: Thema ‘Genealogie – uw familiegeschiedenis’ 2431 –
Workshop Genealogie: Ontdek uw familie geschiedenis 2431
Oudschrift voor gevorderden

Johannes Kortleve

(Bunnik 16-1-1949 – Leiden 27-6-2019)
Op 27 juni 2019 ontving ik het bericht van het plotseling overlijden van Johannes Kortleve

Energietransitie bij houtdraaierij Wolff te Delft

(door: de heer Piet Nowee)
Jacob Wolff, geboren te ‘s-Gravenhage, was wachtmeester der huzaren. Bij de doop van zijn tweede kind was hij niet aanwezig, in het doopregister schreef men: “De vader is een jood, zijn verblijf is ons onbekend”. Zijn derde kind werd in Duitsland geboren en gedoopt. Jacob sneuvelde in Duitsland in 1809, zijn vrouw was toen in verwachting van hun vierde kind. Dit vierde kind is in Zierikzee geboren en gedoopt en heette Johannes Frederik Wolff.
Johannes Frederik Wolff was vuurstoker in de IJzergieterij van de constructiemagazijnen en een geregeld opkoper op de huizenmarkt. Zijn zoon, Johannes Frederik junior , was vanaf 1862 houtdraaier en woonde in 1870 aan het Achterom op nummer 123. Hij vroeg toestemming om achter zijn huis een pakhuis te mogen bouwen en begon waarschijnlijk vanaf dat moment ook in hout te handelen. In die periode draaide de houtdraaibank door voetbeweging, te vergelijken met een trapnaaimachine.
Vanaf 1877 woonde Johannes Frederik junior met zijn gezin aan het Oosteinde 162/164, achter het huis was zijn werkplaats, met het recht van uitweg door een brede gang naar en van de Hopsteeg (tegenwoordig de Hopstraat). Aan het Oostblok werd een perceel gehuurd voor opslag van boomstammen/hout.
Beide gebouwen staan er nog, het woonhuis is gerenoveerd naar één woonhuis en de werkplaats heeft diverse functies gehad en is tegenwoordig een gedeelte van een woonhuis.
Aannemelijk is dat de Houtdraaierij aan het Oosteinde vanaf het vestigingsjaar een stoommachine had, de energiebron was o.a. afvalhout. In de werkplaats was een drijfas aanwezig waar de stoommachine, de draaibanken en houtzagen middels drijfriemen aan waren gekoppeld. Uit een boomstam werd met behulp van de stoommachine balken en planken gezaagd, men verkocht stoomhout (hout uit een stoomhoutzagerij) en draaiwerk. De stoommachine in de werkplaats werd tussen 1907 en 1912 vervangen door een gasmotor die op stadsgas draaide. Dit stadsgas kwam van de gasfabriek aan de Asvest in Delft. De gasmotor leek wat betreft de opbouw veel op een stoommachine en kon zonder veel aanpassingen in de werkplaats aan de drijfas worden gekoppeld.

Johannes Frederik junior had bij zijn eerste vrouw, Johanna Hennink, twaalf kinderen waarvan er veel stierven op jonge leeftijd. Bij zijn tweede vrouw, Elisabeth Oosterom, had hij vier kinderen. Drie zonen uit het tweede huwelijk hebben de zaak overgenomen van hun vader, de gebroeders Wolff t.w. Jan, Piet en Frits .
De werkplaats en het woonhuis aan het Oosteinde werden te klein en te koop aangeboden inclusief de gasmotor van 6 pk en de drijfas. De huur van het perceel aan het Oostblok werd opgezegd.
In 1912 werden een werkplaats en een houtloods op een stuk open grond gebouwd tussen de Verwersdijk en de Van der Mastenstraat. De familie ging in Van der Mastenstraat op nummer 35 wonen. In deze werkplaats stonden 5 houtdraaibanken, een houtzaagmachine, een houtzaagvijlmachine, een boorbank en een slijpsteen. De machines werden middels drijfas en riemen aangedreven door een gasmotor van 7 pk. Vanaf begin de twintigste eeuw beschikte Delft over een elektriciteitscentrale en in 1920 zijn in de werkplaats elektromotoren bijgeplaatst van 7,5 en 15 pk. Later werden alle machines aangedreven door elektromotoren.

Haags Gemeentearchief

Vanaf nu staat de informatie uit de Burgerlijke Stand, de Bevolkingsregisters en de Notariële akten op www.archieven.nl. Het beste kunt u zoeken vanaf de nieuwe website van het Haags Gemeentearchief. Daar is ook een handleiding beschikbaar die uitlegt hoe de informatie gevonden kan worden.
Genealogische gegevens en scans, die in het verleden vindbaar waren via de website ‘Digitale Stamboom’ zijn de afgelopen maanden overgezet naar het nieuwe Personenoverzicht binnen de website van het Haags Gemeentearchief.
Het Personenoverzicht  biedt de mogelijkheid een deel van de gezinskaarten van het Haagse bevolkingsregister over 1913-1939, Het Haags Notarieel Archief en de geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten van de Burgerlijke Stand van ’s -Gravenhage online te raadplegen.

Gezinskaarten:
Via Personenoverzicht kunnen de gezinskaarten van het Haagse bevolkingsregister over 1913-1939 worden geraadpleegd. Hierbij kan alleen gezocht worden op de namen van gezinshoofden en eventuele echtgenotes die in het zoeksysteem opgenomen zijn. Deze zoekopdracht brengt u bij de scans van de betreffende gezinskaart(en) . Op deze scans staan soms veel meer mensen vermeld, op wiens naam online niet gezocht kan worden. U bent uiteraard ook van harte welkom op onze studiezaal, waar alle gezinskaarten op microfiche kunnen worden ingezien.

Notarieel:
Het Personenoverzicht bevat ook verwijzingen naar het Haagse Notarieel Archief, voornamelijk uit de 19 en begin 20e eeuw. Dit overzicht wordt regelmatig aangevuld.

Burgerlijke Stand:
Daarnaast kan binnen Personenoverzicht gezocht worden in een deel van de geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten van de Burgerlijke Stand van ’s -Gravenhage. Een zoekopdracht levert een overzicht van namen van geboren, getrouwde of overleden personen, inclusief een scan van de betreffende akte. Met regelmaat worden er namen aan dit bestand toegevoegd.
Naast het Personenoverzicht zijn er ook Haagse akten, jaartafels en 10-jaren tafels (naamindexen per jaar en per 10 jaar) gescand en online te raadplegen via de inventaris van het archief van de Burgerlijke Stand van ’s -Gravenhage (toegang 0335-01).

Lees er meer over op: haagsgemeentearchief.nl/nieuws/

Jw.koten@hccnet.nl