Erfgoed Leiden: De zangeres zonder naam

De geboorteakte van Maria Beij: honderd jaar geleden geboren op 5 augustus 1919 en bekend als De Zangeres Zonder Naam en als Mary Servaes. De akte bevindt zich in de collectie van Erfgoed Leiden en Omstreken. Volgens het Burgerlijk Wetboek mag hij nu, honderd jaar na de geboorte van Maria, openbaar worden gemaakt. Hij is, samen met andere bijzondere stukken, te zien op een kleine tentoonstelling rond Maria Beij bij Erfgoed Leiden aan de Boisotkade.
De akte laat zien dat vader Hermanus Beij, ‘los werkman’, op 41-jarige leeftijd aangifte doet van de geboorte van zijn dochter Maria. Zij is vernoemd naar haar moeder, zijn vrouw Maria Brouwer, “zijnde huisvrouw zijner huize”. De akte is opgemaakt in het bijzijn van twee getuigen, beiden ook los werkman: Hermanus Kurpershoek (36 jaar) en Arie van Heijkoop (52 jaar).
 Meer gegevens over het gezin van Maria zijn te vinden in het Leids bevolkingsregister 1890-1923, ook in de collectie van Erfgoed Leiden. Daaruit valt op te maken dat Maria het achtste kind was van Hermanus Beij en Maria Brouwer. Het echtpaar kreeg in totaal tien kinderen. In dit register staat Hermanus vermeld als sjouwer, later is daar ‘bode ziekenkas’ van gemaakt.

Het gezin Beij staat geregistreerd op het adres ‘Wijk 8, no 35 Weverstraat’ (voorheen Singelstraat). Dit was een zijstraat van de Groenesteeg, ter hoogte van het huidige Lakenplein. De Beij’s kwamen er in 1918 wonen. Hun vorige adres geeft het register ook: Oosterpoort 6.
Toen Maria 15 jaar oud was, werd ze lid van het Leidsch Revue en Cabaret gezelschap. Hier ontpopte zij zich als zangeres. In die hoedanigheid kreeg zij in Leiden grote bekendheid. Zij nam zelfs een artiestenaam aan: Mary Bey. Samen met haar broer Jerry vormde zij het duo Mary en Jerry.
Mary Bey verhuisde in januari 1943 naar Maastricht. Zij vestigde zich bij één van haar broers. In die stad leerde zij haar toekomstige man Nicolaas Josephus (Sjo) Servaes (1923 – 1990) kennen. Hij was metaalbewerker en later vrachtwagenchauffeur van beroep. Zij trouwden op 21 januari 1948 in Maastricht. Het huwelijk bleef kinderloos.
Toen Mary 38 jaar oud was, werd ze tijdens een optreden opgemerkt door platenbaas Johnny Hoes. Hij was onder de indruk van haar talent en bood haar een platencontract aan. Tegelijkertijd verzon hij haar artiestennaam: De Zangeres Zonder Naam. In 1959 scoorde zij haar eerste hit: Ach Vaderlief, Toe Drink Niet Meer. Of dit op haar eigen vader sloeg, is nog maar de vraag. Uit het Leidsch Dagblad van 5 mei 1919 blijkt dat hij dan actief is in de Geheel-Onthoudersvereeniging “Door Wilskracht Sterk”. Het liedje zal eerder van toepassing zijn geweest op de armoede en het wijdverbreide alcoholprobleem onder de arbeiders in een stad als Leiden. Dit liedje, dat spottend smartlap werd genoemd, vormde de basis voor haar carrière. Maria bleef in deze trend zingen en dat was niet zonder succes.
Een jaar later gaf zij in de Tilburgse Stadsschouwburg haar laatste concert. Zij wilde met haar man van het leven gaan genieten. In 1993 besloot zij nog éénmaal een plaat te maken. Het album heette Koningin van het Levenslied. Vijf jaar later stierf de Koningin van het Levenslied in het Limburgse Horn.

geboorteakte-de-zangeres-zonder-naam

Zie voor meer informatie over Maria Beij: http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Beij en biografie Zangeres Zonder Naam

Bron: https://www.erfgoedleiden.nl/nieuws/vondst-van-de-week/1062-vvdw-geboorteakte-de-zangeres-zonder-naam

Jw.koten@hccnet.nl
l21-8-2019