Gebruik van genealogische DNA-databases voor forensisch onderzoek

Na het succes van DNA-technieken bij de opsporing bij dode zaken is er in Nederland sprake van uitbreiding van de mogelijkheden die deze methode biedt. Er is zelfs sprake van het opzetten van een nationale DNA-databank waarin alle Nederlanders zijn geregistreerd. Er zijn hiervoor veel voorstanders. Maar er zijn ook een groot aantal deskundigen, die zich met grote voorzichtigheid uitlaten over de DNA-techniek bij de opsporing. Immers naarmate deze onderzoeken zich uitbreiden, wekken zij bezorgdheid op over de betrokkenheid van de politie bij “DNA-sleepnetten” en “genetische stop- en fouilleertechnieken”. En omdat openbare DNA-databases in de VS  mede als gevolg van de genealogie, gestaag groeien en toegankelijk zijn voor justitie en forensisch genealogen, kunnen onderzoekers binnenkort bijna iedereen opsporen, zelfs mensen die nooit hun genetische materiaal voor analyse hebben ingediend.

“Als je een privacy-fanaticus bent, is dit super alarmerend. Het betekent dat je geen privacy hebt “,. “Aan de andere kant, als men geen probleem heeft met de politie om je familiegegevens te gebruiken om deze koude gevallen op te lossen, zou men dit misschien zelfs als een goede zaak beschouwen.”

Een deel van de bezorgdheid vloeit voort uit de snelle omarming door de politie van familiale gegevens gekoppeld aan de DNA-dataprofielen om misdadigers op te sporen, geholpen door open-access DNA-databases die tien jaar geleden nog niet bestonden.

Een daarvan is het in Florida gevestigde GEDmatch, opgericht in 2010.  GEDmatch laat genealogieliefhebbers toe hun DNA-profielen te uploaden en delen, gemaakt van commerciële diensten zoals Ancestry en 23andMe. De site biedt speciale hulpmiddelen om mensen te helpen familieleden te vinden, en aangezien het gratis is, is het snel gegroeid – tot meer dan een miljoen profielen. Deze gegevens blijken inderdaad een goudmijn te zijn voor justitionele-onderzoekingen.

Voor het tot oplossing brengen van een beruchte zaak ( deAngelo)  verzamelden de onderzoekers naar verluidt 25 verschillende stambomen, mogelijk met in totaal 1.000 personen. Slechts één van deze stambomen bevatte uiteindelijk de vermeende seriële verkrachter en moordenaar. Maar nu hadden onderzoekers informatie over al die andere mensen. De rechercheurs richtten zich aanvankelijk op twee andere verdachten dan DeAngelo en gingen zelfs zover dat ze een gerechtelijk bevel kregen om het DNA van een van hen te onderzoeken, Maar noch hij, noch een andere man had DNA dat paste bij het monster van de plaats delict. In een recent commentaar betoogden Fullerton en medewerker Rori Rohlfs dat onschuldige omstanders verstrikt kunnen geraken bij forensisch verwantschap onderzoek.

“Deze details, waarvan er vele pas aan het licht kwamen na intensieve berichtgeving in de pers. Bezorgdheid werd geuit over de gebruikte methoden (door de politie) en de mate waarin zij andere onschuldige personen blootstelden aan schade die verband hield met ongerechtvaardigde privacy schending.

Het zal echter niet lang zal duren, zo vreest men dat de politie een groot deel van de Amerikaanse bevolking kan volgen, althans die van Europese afkomst, met verwantschap zoekopdrachten. Dit kom omdat van relatief veel Amerikaanse Burgers van Europese komaf veel genealogische en DNA-data beschikbaar zijn die verwantschap onderzoek mogelijk  maken.

Yaniv Erlich en andere wetenschappers onderzochten DNA-gegevens voor 600.000 mensen van Europees afkomst, en ontdekten dat, in de helft van hun zoekopdrachten, ze een match met een derde neef of dichter familielid konden vinden. “In de nabije toekomst zou vrijwel elke Amerikaan met een Europese afkomst door deze techniek kunnen worden betrokken”, schreven de onderzoekers. DNA-databases met open toegang hebben een groter aantal monsters van Europese burgers

Onderzoekers wenden zich in toenemende mate tot open-toegangsdatabases vanwege de beperkingen van bestaande FBI- en staatsdatabanken. Aangezien deze laatst genoemde databases alleen genetische informatie bevatten van mensen die ooit zijn gearresteerd of veroordeeld voor misdaden, zijn ze niet representatief voor de gehele Amerikaanse bevolking.  Bij een overzicht van seriemoordenaars wereldwijd bijgehouden door de Radford University in Virginia – nu 5.031 daterend uit de jaren 1900 – laat zien dat 12,9 procent Amerikaanse seriemoordenaars nooit gearresteerd waren voordat ze hun moordzaken uitvoerden. Vandaar dat men na de genealogische databanken keek, die nooit de bedoeld waren voor forensisch onderzoek.

Voor onderzoekers bevatten federale en staats-DNA-databases ook nog andere beperkingen. In tegenstelling tot GEDmatch waren veel van deze overheid-DNA-databases oorspronkelijk ontworpen om de recherche te helpen bij het identificeren en opsporen van criminelen., Zij richten zich niet op de verwanten en het DNA van betrokken verwante criminelen. Daarom werden bij sommige VS-staten beperkingen opgelegd bij het gebruik van genealogische databanken bij het politieonderzoek ondermeer vanwege privacyoverwegingen.

Gezien het forensische verwantschapsonderzoek via GEDmatch en vergelijkbare sites, zeggen sommige juridische experts dat het tijd is voor overheidsregulering van deze sites en hoeverre justitie deze kan gebruiken. “

Tenslotte veel mensen hebben geen problemen met het gebruik van GEDmatch door de politie om criminelen op te sporen Velen zouden de politie zelfs willen helpen met het afstaan van DNA-materiaal. De recente geschiedenis heeft echter aangetoond dat de politie, sommige medewerkers van de recherche/justitie en hackers over de hele wereld allerlei databases gebruiken om mensen illegaal te bespioneren, of ook het stelen van informatie in de zakelijke sfeer. Willen we  at deze databases in het openbaar worden doorzocht zodat IEDEREEN ze voor ELK doel kan misbruiken?

reacties naar jw.koten@hccnet.nl