Gratis en Open Source Software (FOSS) voor dummies

Gratis en Open Source Software (FOSS) is GRATIS, maar niet alle gratis software heeft een open broncode.

Gratis en open broncode software is in te delen in vier groepen. De eerste drie worden beschouwd als bedrijfseigen software. Dat wil zeggen, de maker staat niet toe dat de broncode wordt weergegeven van de software die de programmeurs hebben ontwikkeld De broncode is privé- of bedrijfseigen informatie.

  1. Ad-ondersteunde gratis software

Vrije software is eigen software die mogelijk door een bedrijf of een non-profitorganisatie is gemaakt en die reclame kan bevatten. Het producerende bedrijf maakt de broncode van het programma echter niet openbaar. Je moet hopen en vertrouwen dat de gratis software geen virussen, trojan-paardensoftware of andere malware bevat die je creditcardgegevens of bankrekeninggegevens of iets dergelijks zou kunnen stelen. Facebook is misschien wel de bekendste gratis software die reclame bevat.

  1. Feature-gelimiteerde software

Veel bedrijven kunnen gratis software aanbieden die eigenlijk een “inleidende versie” is van een commercieel product dat wel geld kost. Dit is bijna altijd eigen software. Het meest voorkomende scenario is wanneer een bedrijf een gratis programma vrijgeeft dat u voor altijd kunt gebruiken, mocht u dit willen. In dergelijke programma’s worden echter af en toe berichten weergegeven waarin u aangeeft dat u moet betalen om te upgraden naar de “plus-editie” die meer functies bevat, zoals een ingebouwde spellingcontrole of de mogelijkheid om meerdere gebruikersmogelijkheden toe te voegen. Legacy Family Tree Standard Edition en RootsMagic Essentials zijn twee voorbeelden van software met beperkte functionaliteit. Beide producten blijven gratis, maar bevatten niet alle functies die de programmeurs hebben ontwikkeld. In beide gevallen zal  men na betaling de “Deluxe-editie” kunnen ontgrendelen, inclusief tips, online back-ups, interfaces met verschillende websites, toegang tot gratis technische ondersteuning, aanvullende rapporten en meer. Nogmaals, je moet hopen en vertrouwen dat de gratis software geen virussen, trojan-paardensoftware of andere malware  bevat.

  1. Vrije software die niet open source is

Veel bedrijven en non-profitorganisaties produceren gratis software, maar geven de broncode niet vrij voor de programma’s. Zonder de broncode kwalificeren deze programma’s als eigen software. Voorbeelden zijn bijna alle gratis software van Google (de Chrome-browser, Google Maps, tekstverwerker- en spreadsheetprogramma’s van Google Drive, Google Allo en Google Duo en vele andere applicaties). Nogmaals, je moet hopen en vertrouwen dat de gratis software geen virussen, trojan-paardensoftware of andere malware (kwaadwillende software) bevat die je creditcardgegevens of bankrekeninggegevens of iets dergelijks zou kunnen stelen

  1. Vrije en open source software (FOSS)

Net als de bovenstaande voorbeelden is gratis en open source-software (FOSS =  free and open source software) volledig gratis. De provider staat echter niet alleen toe dat de gebruiker het eigenlijke programma downloadt, maar stelt ook iedereen in staat de broncode te downloaden en  te modificeren. Uiteraard spreekt dit alleen mensen aan die programmeerkennis hebben.

Deze bekwame programmeurs, worden vervolgens uitgenodigd om de software nauwkeurig te onderzoeken op eventuele fouten, programmeerfouten, malware of iets anders dat niet bij het programma hoort. Ze worden ook aangemoedigd om de code te wijzigen, opnieuw te compileren, hun nieuwe versies te testen en vervolgens feedback te geven voor toekomstige verbeteringen aan het programma.. Kort gezegd, gebruikers worden aangemoedigd om vrijwillig het ontwerp van de software te verbeteren.

FOSS-producten bevatten meestal een softwarelicentie die aangeeft dat deze gratis is, maar bepaalde toepassingen verbieden, zoals: het gebruiken voor militaire doeleinden, het extraheren van delen van de broncode en het inbedden in een commercieel softwareproduct, gratis voor persoonlijk gebruik maar voort bedrijven.

Enkele vcoorbeelden van type 4 software

Gramps is een gratis FOSS-softwareproject – een gebruikersvriendelijk genealogie-programma en momenteel populair. Het is een gemeenschapsproject, gemaakt, ontwikkeld en bestuurd door genealogen. Gramps is oorspronkelijk ontwikkeld voor Linux en UNIX, maar nu zijn er extra versies beschikbaar voor zowel Windows als Macintosh. Gramps geeft u de mogelijkheid om de vele details van het leven van een persoon vast te leggen, evenals de complexe relaties tussen verschillende mensen, plaatsen en gebeurtenissen. Al je onderzoeksresultaten worden overzichtelijk, doorzoekbaar en zo nauwkeurig mogelijk bij gehouden. Gramps is een gratis concurrent van Family Tree Maker, Roots Magic, Legacy Family Tree, Family Historian, Reunion, Heredis, MacFamily Tree en bijna alle andere genealogieprogramma’s van vandaag. Zie vooral https://gramps-project.org. Er zijn ook verschillende andere genealogieprogramma’s van FOSS beschikbaar

HuMo-gen is een op het web gebaseerd genealogieprogramma, gebaseerd op PHP en MySQL, waardoor het op vrijwel elk standaard webserverplatform van uw keuze kan draaien. HuMo-gen is oorspronkelijk gemaakt in 1999 door de Nederlandse ontwikkelaar Huub Mons en is nu beschikbaar in een aantal talen, waaronder Engels, en wordt nog steeds actief ontwikkeld. Hiermee kunnen een aantal kenmerken voor elk lid van de stamboom worden opgeslagen, van de standaardnamen en -datums tot locaties, getuigen en bronnen. U kunt ook bijgevoegde bestanden toevoegen aan elk familielid. Het zal ook een genealogisch GEDCOM-bestand naar een PHP / MySQL-website converteren. Zie https://sourceforge.net/projects/humo-gen/ voor meer informatie of om het programma te downloaden.

PhpGedView is een concurrent van HuMo-gen maar met veel verschillen. PhpGedView is verder gegroeid sinds een groep programmeurs begon met het zodanig aanpassen van de PhpGedView-broncode dat deze uiteindelijk werd hernoemd tot webtrees, zie https://www.webtrees.net.

GenealogyJ (soms GenJ genoemd) is een op Java gebaseerde desktopapplicatie. De beschrijving op de website van GenealogyJ geeft aan dat het een kijker en redacteur is voor genealogische gegevens, geschikt voor hobbyisten, familiegeschiedenis en genealogisch onderzoeker. GenJ ondersteunt de Gedcom-standaard, is geschreven in Java en biedt een stamboom, tabel, tijdlijnweergave en meer. GenJ is gratis software. Zie ook http://genj.sourceforge.net/.

LifeLines was een van de eerste opensourceprojecten voor het traceren van familiegeschiedenis. Het heeft echter een op tekst gebaseerde interface en toont nooit iets als grafische afbeeldingen en gebruikt geen muis. Hoewel LifeLines een FOSS  is wordt het niet geupdated. Zie verder http://lifelines.sourceforge.net/.

U kunt een lijst met andere FOSS-software vinden op de Gramps-website op: https://gramps-project.org/wiki/index.php?title=Other_genealogy_software. Let of de programma’s worden geupdated

nadelen

Natuurlijk is niets ooit perfect. Er kan ongewenste functionaliteit zijn die opzettelijk in FOSS is ingebouwd en die niet wordt gedetecteerd of gerepareerd. Problemen kunnen blijven bestaan omdat te weinig gebruikers de broncode controleren of ook omdat de broncode nauwelijks leesbaar is.

samenvatting

De voordelen van het gebruik van FOSS kunnen zijn:  kosteloos, verhoogde beveiliging en stabiliteit (met name met betrekking tot malware), bescherming van privacy, educatie en meer controle over de eigen hardware door gebruikers. Als u op zoek bent naar een nieuw programma en er niet veel geld voor wilt uitgeven, bekijk dan ook andere beschikbare FOSS-producten. Het populairste FOSS-programma voor genealogie is momenteel Gramps

reacties naar: jw,koten@hccnet.nl