het leven zit

vol verhalen

Genealogie

Stap 5: onderzoek buitenland

Tips met familie buiten Nederland

Omdat veel Nederlanders buitenlandse voorouders hebben kan het raadzaam zijn om ook de wereldwijde verzamelde indexen van DTB en andere gegevens via familysearch.org te raadplegen. Deze zijn verzameld door de kerk van de Mormonen in Amerika. De gegevens moet je vervolgens controleren aan de hand van een afbeelding van de originele bron.

Genealogie bedrijven in Engeland

In Engeland is genealogie minstens zo populair als in Nederland, maar de bevolking is natuurlijk veel groter en de digitalisering is minder ver ontwikkeld dan hier. In het verhaal van Rob Tausk worden een paar handreikingen gedaan en voorbeelden gegeven van hoe je als beginner aan de gang kan gaan. Op internet zijn veel meer en diepgaandere aanwijzingen voor het “wat vind je waar” te vinden.

Van Engeland naar Zuid-Afrika en terug; het verhaal van Rob Tausk

“Lang voor het begin van het internettijdperk was ik begonnen stukjes van mijn voorouders te verzamelen waaronder de vrouwelijke lijn. Mijn grootmoeder Grace Blanche Woodford was in Zuid-Afrika geboren, maar in Londen getrouwd met de Oostenrijker Hans Carl Hellmer. Dit zou ik nu toch op internet moeten kunnen vinden en bij voorkeur op een gratis site, bijvoorbeeld op freebmd.org.uk met geboorte/trouw/overlijdens gegevens 1837-1983, gebaseerd op indexen.

In deze database voer je 1 persoon in, heb je de juiste persoon dan kun je vinden welke personen op dezelfde datum en plaats ook trouwden, bij een minder voorkomende naam moet dat kunnen. De naam ‘Hellmer’ was snel gevonden, getrouwd in sep 1907. Echter als ik klikte op ‘echtgenote’ leverde dit niets op. Dan maar starten met huwelijk van Grace Blanche Woodford. de database liet haar huwelijk wel zien, maar de transcriptor kon de juist pagina uit het register niet goed lezen en dus kon de link tussen beide echtgenoten niet gelegd worden.

Mijn volgende oefening betrof het huwelijk van de maternale grootouders van Grace Blanche: George Cates trouwde Harriet Nethersole in Londen 1823. Voor deze datum (vóór 1837) gebruikte ik de grote database van FamilySearch. Invoeren van George Cates en Harriet gaf als resultaat echter Harriet Stuart, wel met juiste datum en parochie! Dus ook fout! Familysearch gaf als verklaring een foutje in de index die ze niet zomaar kunnen corrigeren. Nuttig was wel dat een regel lager in de output een Francis Nethersole Cates genoemd werd. Dit is een voorbeeld van het veel voorkomend gebruik in Engeland, dat een zoon de meisjesnaam van zijn moeder mee krijgt in zijn voornaam (zoiets als een matroniem). Bij het verder zoeken heb ik ook gebruik gemaakt van een gratis site voor parochies: FreeREG.

Een ander héél belangrijk aspect bij genealogie in Engeland is dat de vrouw ná haar huwelijk haar meisjesnaam verliest; je kunt haar overlijden dus niet met haar meisjesnaam vinden. Dit is extra lastig bij het nagaan van dochters waarbij je niet weet of zij trouwden.

Een laatste belangrijke groep van bronnen die ik wil vermelden voor mensen die ook zoeken naar familie in Groot-Brittanië is de 10-jaarlijkse bevolkings-registratie (census vanaf 1801, maar vooral na 1841), bijv. FreeCEN. Hier vind je veel namen en leeftijden van ouders, kinderen, dienstbodes, toevallig bezoekende familie of kennissen. Deze lijsten zijn echter niet compleet, vader was op stap toen geteld werd of zoonlief zat op kostschool.

Mocht je echt verder willen in Engeland dan zullen betaalde bronnen nodig zijn zoals Findmypast of Ancestry, maar er zijn veel zeer actieve en bereidwillige regionale genealogische afdelingen, zoals Family History Societies die je graag willen helpen. Heel veel succes met het zoeken naar jullie familieverhaal!”

Rob Tausk – Afdeling Gooiland NGV

Genealogisch onderzoek naar voorouders in Nederlands-Indië

Familiegeschiedenis is tegenwoordig een erg populair genre, ook onder Indische Nederlanders. Hoe, wanneer en waarom kwamen mijn voorouders in Nederlandsch-Indië terecht, wat deden zij daar en van waar in Europa waren zij afkomstig, zijn vragen die zij stellen. De nazaten van de Europeanen die sinds het begin van de zeventiende eeuw naar Azië vertrokken, zijn niet de enigen met een link met Nederlandsch-Indië. Personen die destijds hun geluk in de Oost beproefden, tref je vaak ook aan in de genealogieën van Nederlanders van wie de voorouders altijd in Nederland hebben gewoond. Je zou bijna zeggen, wie komt ze in zijn familie niet tegen, de militair op zoek naar avontuur, de ambtenaar met voorkeur voor een koloniale carrière, de onderwijzer, arts of predikant die werken in de tropen als zijn roeping zag of de handelsman gedreven door de verwachting in Azië snel fortuin te kunnen maken. Wat deze ‘kolonialen’ ook naar Nederlandsch-Indië heeft gevoerd, velen van hen keerden niet meer naar Europa terug en werden in Aziatisch Nederland de stamvader van de ‘Indische tak’ van hun familie.

Genealogisch onderzoek doen naar ‘Nederlandse families’, beperkt zich in veel gevallen daarom niet tot Nederland of bijvoorbeeld Duitsland of België. Voor een zo compleet mogelijke familiegeschiedenis moet je niet zelden ook naar Nederlandsch-Indië kijken. Al snel merk je dan dat de vanzelfsprekende aanwezigheid van de akten van de burgerlijke stand, de doop-, trouw- en begraafregisters, het bevolkingsregister en de notariële protocollen niet geldt voor Nederlandsch-Indië. Een Indische wiewaswie bestaat er helaas niet. Indisch familieonderzoek kan als je niet goed bent voorbereid al snel vastlopen, zelfs als je nog in de negentiende eeuw zit. Om dit voor te zijn kan het nuttig zijn tijdig contact op te nemen met het Indisch Familie Archief (IFA) (info@indischfamiliearchief.nl) en/of de Stichting Indisch Genealogisch Erfgoed (SIGE) (info@indischegenealogischerfgoed.nl). Los daarvan kan het sowieso interessant zijn de websites van beide instanties te bezoeken (https://indischfamiliearchief.nl en https://indischgenealogischerfgoed.nl).

Het IFA – officieel Stichting Indisch Familie Archief (SIFA), maar in de wandeling spreken we dus over het IFA – beheert een uitgebreide en unieke collectie Indische genealogische gegevens (familiearchieven, familieboeken, familiedossiers en losse documenten) en beeldmateriaal (fotoalbums, op thema gearchiveerde foto’s en losse foto’s) en stelt deze open voor iedereen die Indisch familieonderzoek doet. Al dit materiaal kan men zelf inzien. Het bezoekadres van het IFA is de Centrale Bibliotheek Den Haag aan het Spui. Je kunt ook via e-mail (info@indischfamiliearchief.nl) om inlichtingen uit de IFA-collecties vragen.

SIGE richt zich speciaal op het stimuleren en de kwaliteitsbevordering van het Indisch familieonderzoek en het op een verantwoorde manier publiceren van de onderzoeksresultaten. In principe kan iedereen die onderzoek doet op het werkterrein van SIGE en het IFA zijn onderzoeksresultaten via de website van SIGE met anderen delen. Daarbij maakt het niet uit of je de genealogie van een bepaalde familie uitzoekt of bezig bent met een meer omvattend en complexer onderzoek.

IFA (archiefbeheer en -ontsluiting) en SIGE (onderzoek en publicatie) werken nauw samen en vullen elkaar op een unieke wijze aan. NGV-leden, maar uiteraard ook anderen, die onderzoek (willen) doen naar families die vanuit Europa naar Nederlandsch-Indië zijn gekomen, kunnen voor advies en ondersteuning bij het IFA en SIGE terecht en zijn van harte welkom.

Linda van Wijk,
secretaris IFA en lid Raad van Advies SIGE.

Roel de Neve,
secretaris SIGE en onderzoeker bij het IFA.

 

 

 

 

"Toch jammer dat niet overal familiedata goed is bijgehouden"

Vrouw en dochter