Nederlandse Genealogische Vereniging

Vlamingen in NL voor 1700

Genealogie

 

Vlamingen in NL voor 1700

Migratie van Vlamingen en Walen naar de Noordelijke Nederlanden voor 1700

Auteur: Roelof Vennik

Het idee de Zuid Nederlandse trek naar het welvarende Noorden voor 1700 in kaart te brengen is voortgekomen uit de vriendschappelijke banden tussen de VVF (Vlaamse Vereniging voor Familiekunde) en de NGV. Geschat is dat in de periode 1570-1630 al zo’n 135.000 personen naar de Noordelijke Nederlanden zijn vertrokken om daar een nieuwe toekomst op te bouwen.

Vestigingsplaatsen

Het overgrote deel van hen vestigde zich in de grote steden van de provincies Holland en Zeeland. De belangrijkste vindplaatsen van Vlamingen en Walen zijn Amsterdam, Leiden, Haarlem, Middelburg, Rotterdam en Delft. Ook in de grotere Brabantse steden vinden we grote populaties Vlamingen en Walen. In de volgende periode 1630-1700 neemt de immigratie duidelijk af maar in de deze periode komen zeker nog meer dan 55.000 naar de Republiek.

Volksverhuizing

Gezien het geringe inwonertal van onze streken kunnen we zeker spreken van een ware volksverhuizing waarbij zeker 10% van de bevolking op drift raakte.  Hoewel de Vlamingen in deze periode het grootste aandeel hadden in de migratiegolf die over ons trok mogen de grote aantallen andere vreemdelingen zeker niet onvermeld blijven.
Dit alles gebeurde niet uitsluitend omwille van een vrije uitoefening des geloofs, maar eveneens en in belangrijke mate om economische motieven.  De omvangrijke trek vanuit de Zuidelijke Nederlanden heeft een positieve rol gespeeld in de ontwikkeling van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en deze tot de belangrijkste en meest rijke land van Europa te maken.

Projectdoel

Het doel van dit project is dit al eerder in grote lijnen onderzochte fenomeen nu vanuit het ‘mensniveau’ te benaderen.
Niet alleen geeft deze opzet mogelijke aanknopingspunten bij hun genealogisch onderzoek maar kan ook van belang zijn voor historici in België en Nederland.  Door het doorzoeken van zoveel mogelijk bronnen kan er een duidelijke verdieping optreden van het onderwerp migratie in de 16e en 17e eeuw. De Database is zo ingericht dat er ook veel secundaire informatie kan worden opgenomen.

Archiefbronnen

De keuze van archiefbronnen is enerzijds conventioneel, in de zin dat trouwboeken, admissieboeken en poorterboeken worden doorzocht die inzicht geven in de omvang van het aantal Vlamingen en Walen per stad ten opzichte van de geschatte totale bevolking.  Anderzijds kan ook worden gekeken naar zaken als beroep, plaatsen van herkomst, welstand, relatief meer crimineel gedrag van nieuwkomers, herkomst van de huwelijkspartner e.d.
Denk hierbij aan bronnen zoals criminele sententiën , Rechtelijke – en Notariële archieven.

Contact:

Zoeken via de zoekmodule

 

Welke plaatsen betrekken we in ons onderzoek?

In eerste instantie gaan we uit van de grenzen van het huidige België en Nederland. Liggen dorpen of steden in het huidige België en zijn ze voor 1700 in de Noordelijke Nederlanden aangekomen kan worden ze zonder meer opgenomen.
In tweede instantie nemen we ook steden en dorpen op die tot het vroegere Vlaanderen behoorden en nu tot het Franse Departement Nord worden gerekend. Denk hierbij aan plaatsen zoals Arras, Calais, Duinkerken, Rijssel (Lille) , Boulogne, St Omaars e.a.
In derde instantie nemen we ook Noord Franse steden en kustplaatsen mee waaruit veel inwoners naar het Noorden zijn gekomen. Hierbij valt te denken aan geheel Normandië met steden als Rouan, Amiens, Frecamp, Caen en verder op de kust de kustplaats Dieppe.
Ook de streek langs de grens met de Zuidelijke Nederlanden waaruit veel protestanten en kooplieden vertrokken zoals Sedan, Valenciennes en Nancy.

 

Reactie van dhr. Marcel Verhoef:
De stelling “de Zuid Nederlandse trek naar het welvarende Noorden” is een wel wat Hollands gekleurde frase. De grote uittocht van Vlamingen en Brabanders van de zuidelijke naar de noordelijke Nederlanden begon feitelijk in 1585 met de val van Antwerpen. Deze gebeurtenis was een keerpunt in de geschiedenis van het Nederland van die tijd. Enerzijds luidde dit het einde van de bloeiperiode van het welvarende Vlaanderen en Brabant en anderzijds was dit de initiator van de Hollandse Gouden Eeuw. Met de grote uittochten vanuit de zuidelijke Nederlanden kwamen immers vakmanschap, kapitaal en nieuw elan naar het Noorden die resulteerde in een enorme kwaliteitsboost voor het sobere Calvinistische Noorden. Een bijna standaardwerk over dit onderwerp is het boek “1585, de val van antwerpen en de uittocht van Valmingen en Brabanders”, wat ik van harte kan aanbevelen.


Schrijf op het prikbord!

Deze functie is alleen beschikbaar voor leden.

Bibliotheek en publicaties

DisclaimerPrivacy